Superiornost hazreti Alija b. Ebi Taliba

 

Superiornost (afdalijjet) u islamu znaci “zasluzivati vise nagrade (sevapa, ar. savâb) kod Allaha zahvaljujuci dobrim djelima.” Svi muslimani se slazu da se o ovoj “superiornosti” ne moze odlucivati nasim sopstvenim misljenjem ili gledistem, te da nema nacina da se ona prepozna osim kroz Kur’ân ili hadis. El-Gazzâlî, poznati ucenjak, je napisao: “Stvarna superiornost je ono sto je pred Allahom, a to je nesto sto nikome ne moze biti poznato osim Bozijem Poslaniku.”

Danas se na siroko vjeruje da je superiornost odredjena prema redu zauzimanja hilafeta, tj. da je najsuperiorniji bio Ebû Bekr, a poslije njega Umar, pa zatim Usmân, a na kraju Alî. Ali, ovo se vjerovanje ne bazira ni na kakvom dokazu, niti su tako vjerovali muslimani u najranijem periodu. Za vrijeme Bozijeg poslanika, nalazimo da su njegovi najugledniji ashâbi, kao sto su Selmân Fârsî, Ebû Zerr El-Gifârî, Miqdâd El-Kindî, Ammâr ibn Jâsir, Habbâb ibn El-Aratt, Dzâbir ibn Abdillâh El-Ansârî, Hudejfa ibn El-Jemâni, Ebû Saîd El-Hudrî, Zejd ibn Arqam i mnogi drugi vjerovali da je Alî ibn Ebî Tâlib bio najsuperiorniji u cijelom Ehlulbejtu i medju svim ashabima.

 

Jednom je Ahmeda ibn Hanbela upitao njegov sin da nabroji ashabe prema superiornosti. On je rekao, “Ebû Bekr, Umar i Usmân.” Sin je dalje upitao, “A sta je sa Alîjem ibn Ebî Tâlibom?” On je odgovorio, “On je iz Ehlulbejta. Ostali se ne mogu usporediti sa njim.”

Ubejdullâh Emritsarî pise u svojoj cuvenoj knjizi Erdzehu-l-matâlib: “Posto superiornost znaci “imati vise savâba (tj. sevapa), njen dokaz se jedino moze saznati iz hadisa (tj. rijeci ili djela) Bozijeg poslanika... a ako postoje medjusobno iskljucivi hadisi, onda treba prihvatiti one autenticnije i odvojiti jake hadise od onih slabih.”

 

El-Allâma Ibn Abdi-l-Barr u svom djelu El-Istîâb pise o hadisima koji su preneseni o superiornosti Alîja, Zapovijednika vjernika: “Imâm Ahmed ibn Hanbel, El-Qâdî Ismâîl ibn Ishâq, Imâm Ahmed ibn Alî ibn Suajb En-Nesâî i Hâfiz Ebû Alî En-Nejsâbûrî su rekli: “Nije preneseno toliko hadisa sa dobrim lancem prenosilaca (isnâd) o vrlinama bilo kojeg od ashaba koliko je preneseno o vrlinama Alîja ibn Ebî Tâliba.”

Emritsari pise: “Ako razmotrimo vrline Zapovijednika vjernika, Alîja, i razmislimo o onim stvarima koje su uzrokovale da on poznje velike nagrade pred Allahom, moracemo priznati da je on jedini bio najsuperiorniji poslije Bozijeg Poslanika.” Autor ovih rijeci je bio sunit, a ovu temu je detaljno obradio u trecem poglavlju (str. 103-516) vec spomenute knjige.

Ocigledno je da ovdje ne mogu navesti cak ni skracenu listu ajeta i hadisa koji se ticu Alîjevog afdalijjeta. Bice dovoljno da kazemo da se u Kur’anu nalazi najmanje osamdeset i sest ajeta o vrlinama Alîja ibn Ebî Tâliba, a hadisi o ovoj temi se ne mogu izbrojati. Odatle bi i nezainteresiranom posmatracu trebalo biti ocigledno da je hazreti Alîja bio najsuperiorniji od svih muslimana poslije Bozijeg Poslanika s.a.v..